Cud w łyżce miodu

Od starożytności po dzień dzisiejszy człowiek stara się utrzymać ciało w dobrym zdrowiu łącząc medycynę konwencjonalną ze stosowaniem w swej diecie naturalnych środków spożywczych. Już sam Hipokrates stwierdził, że dobrze jest kiedy "pokarm jest lekiem, a lek pokarmem". Niewątpliwie do takich produktów należy miód. Od czasów starożytnych ludzie potrafili wykorzystać jego leczniczą moc, wówczas robiąc to bardziej instynktownie, jedynie poprzez obserwacje. Dzisiejsze możliwości pozwalają naukowo potwierdzić jak cenny jest to dar natury.

Miód to produkt wytwarzany przez pszczoły i inne owady, poprzez przetwarzanie nektaru kwiatowego lub innych słodkich soków roślinnych. Gromadzony w plastrach, gdzie ulega procesowi dojrzewania. W zależności od surowca z jakiego powstał wyróżniamy miody: spadziowe , nektarowe (kwiatowe), nektarowo - spadziowe, spadziowo - nektarowe.

Miód jest produktem o zróżnicowanym składzie, uzależnionym w dużym stopniu od rodzaju i gatunku roślin z których pszczoły zbierają nektar lub spadź. Zawartość wody w dojrzałym miodzie nie może przekraczać 20% (wyjątek stanowi miód wrzosowy do 23%). Zawartość węglowodanów wynosi średnio 77%. Przeważają cukry proste: glukoza 30%, a fruktoza 38%. Sacharoza występuje średnio w ilości 1,3%, maltoza do 5,4 % a melecytoza występuje wyłącznie w miodach spadziowych. Ponadto stwierdzono niewielkie ilości 22 innych cukrów. W swym składzie miód zawiera kwasy organiczne od 0,05%-1,2% m.in. jabłkowy, cytrynowy, z innych: kwas mlekowy, bursztynowy, szczawiowy, masłowy, propionowy, mrówkowy. Zawartość białka nie przekracza 0,5%, głównie są to albuminy i globuliny, a także niewielkie ilości wolnych aminokwasów średnio 0,03%. Związkami istotnymi w składzie miodu są enzymy: inwertaza, amylaza, oksydaza glukozy.

W składzie miodu spotyka się również związki o charakterze hormonalnym: acetylocholinę i jej prekursora cholinę, związki flawonoidowe, składniki olejków eterycznych, związki karotenoidowe, w mniejszych ilościach sterole, fosfolipidy, kwasy tłuszczowe i witaminy (z grupy B, wit.C, wit. A) oraz biopierwiastki takie jak: potas, fosfor, magnez, wapń, żelazo, krzem, miedź, fluor, cynk, mangan, kobalt, molibden, chrom.

Miód jest odżywką. Podstawowa dawka miodu na dzień to 20 gram czyli 1 łyżka. Jego spożywanie ma na celu uzupełnianie deficytów składników w organizmie. Bogaty skład chemiczny miodu zapewnia szerokie spektrum działania m.in. znajduje zastosowanie w leczeniu różnych chorób, jest produktem łatwo przyswajalnym przez ludzki organizm dzięki obecności w swoim składzie cukrów prostych tj. glukozy i fruktozy. Acetylocholina wzmacnia siłę skurczu mięśnia sercowego oraz obniża ciśnienie tętnicze krwi, rozszerza naczynia wieńcowe, co powoduje zahamowanie procesu miażdżycowego.

Miód to produkt odznaczający się właściwościami przeciwzapalnymi, wykrztuśnymi, przeciwalergicznymi. Przede wszystkim zmniejsza obrzęk błon śluzowych. Reguluje czynność wydzielniczą i motoryczną żołądka, przyspiesza gojenie powierzchni jego błony śluzowej poprzez wchłanianie wody z chorej tkanki. Pobudza czynność wydzielniczą i motoryczną jelit. Wykazuje lecznicze działanie na wątrobę i drogi żółciowe. Glukoza zawarta w miodzie odżywia komórki wątrobowe i odgrywa istotną rolę w procesie detoksykacji organizmu. Natomiast fruktoza wykorzystywana jest w procesie syntezy glikogenu co prowadzi do przyspieszenia procesu przemiany materii w tkankach, a także wzmocnienia czynności wątroby. Cholina obniża poziom lipidów w wątrobie oraz zwiększa wydzielanie żółci.

Miód korzystnie wpływa na funkcjonowanie dróg moczowych i nerek. Zapobiega powstawaniu kamieni w nerkach i pęcherzu moczowym. Przyspiesza również proces gojenia ran ropiejących i oparzeń. Hamuje proces powstawania próchnicy dzięki obecności w swym składzie nadtlenku wodoru. Jedną z istotniejszych i najwyżej cenionych właściwości miodu jest jego działanie antybiotyczne. Najwyższą aktywnością antybiotyczną charakteryzują się miody ze spadzi drzew iglastych, nektarowo - spadziowe oraz lipowy i gryczany. Wyższą wartość antybiotyczną wykazują miody po rozcieńczeniu. Kolejną zaletą produktu pszczelej działalności jest jego działanie konserwujące. Udowodniono, że drobnoustroje i grzyby w wyniku bezpośredniego kontaktu z miodem giną w czasie kilku godzin do kilku dni, co pozwala stwierdzić, iż miód jest lepszym środkiem konserwującym niż benzoesan sodu. Nie znalazł jednak zastosowania w praktyce ze względów ekonomicznych.

Miód znajduje również swe zastosowanie w kosmetyce: zmiękcza skórę, pomaga zatrzymać odpowiednia jej wilgotność, dobrze wpływa na kondycje włosów. Niweluje również trujące działanie: kawy, alkoholu, papierosów. Dodatnio wpływa na kondycję osób przepracowanych, zestresowanych i apatycznych. Podsumowując można stwierdzić, że stanowi zarówno smaczny dodatek w codziennej diecie ale ma także niebagatelny wpływ na stan naszego zdrowia.

Warto wiedzieć:

• miód najlepiej kupować bezpośrednio od pszczelarza, ze znanego źródła,
• przechowywać w temperaturze 6-10 stopni Celsjusza, w szczelnych naczyniach, nie wchodzących z nim w reakcje, bez dostępu światła,
• podawać w formie rozcieńczonej, w przegotowanej ostudzonej wodzie, jak również bezpośrednio - pod językowo,
• prawdziwość miodu możemy sprawdzić w następujący sposób: miód prawdziwy nie będzie toczyć się po gładkiej powierzchni, zafałszowany tak,
• obecność kredy w miodzie można sprawdzić dodając octu lub innego kwasu (następuje burzenie się miodu),
• obecność mąki lub krochmalu poznajemy gdy po dodaniu kilku kropel jodyny zmienia barwę na czarną lub niebieską,
• Zawartość wody w miodzie sprawdzamy nabierając go na łyżkę: kiedy zawartość jest niższa niż 20%spływa powoli i na powierzchni naczynia z miodem tworzy stożek. Zaś za mało odparowany, lub za wcześnie wybrany przy zlewaniu go z łyżki tworzy wgłębienie.

Życzę smacznego.

Opracował: Longin Marciniak
KPODR - PZDR Inowrocław