Wyżły, czyli grupa VII FCI

Można powiedzieć, że jest to grupa zupełnie wyjątkowa. To, co tę grupę psów myśliwskich odróżnia od innych jest posiadanie pewnej niezwykle cennej dla myśliwego cechy. Jest to tzw. "stójka". Stójka, czyli wystawianie, to zamieranie psa w bezruchu, gdy zwietrzy zwierza. Sposób jej wykonywania zależy głównie od rasy psa, choć oczywiście duże znaczenie mają także cechy indywidualne.

Moim zdaniem ideałem jest sposób pracy pointera. Proszę sobie wyobrazić psa galopującego po polu z ogromna prędkością, który nagle, niczym rażony gromem, zamiera w bezruchu i wskazuje miejsce, w którym znajduje się ptactwo. Perfekcja w każdym calu. Setery, czyli długowłose wyżły brytyjskie, często wystawiają w pozycji warującej lub w półprzysiadzie, natomiast psy z kontynentu najczęściej w pozycji stojącej z lekko uniesioną przednia łapą. Różnica między pointerem, a pozostałymi rasami z tej grupy dotyczy szybkości reakcji. Jak już wspomniałem, pointer wystawia natychmiast, gdy tylko zwietrzy zwierza, pozostałe rasy z reguły jeszcze kilka, kilkanaście metrów podchodzą, co oczywiście nieco zwiększa ryzyko, że ptaki poderwą się zbyt wcześnie. Następnie myśliwy, lub też grupa myśliwych podchodzi, przygotowuje się do strzału i poprzez wydanie odpowiedniej komendy pozwala psu poderwać ptactwo. Na szczególne podkreślenie zasługuje fakt, że w momencie oddawania strzału i po nim wyżeł musi pozostać w miejscu. Dopiero po komendzie "aport" przystępuje do szukania strzelonego ptaka, którego po znalezieniu przynosi do swojego pana. Jak widać praca wyżła jest bardzo skomplikowana, łączy w sobie wiele funkcji i wymaga od psa żelaznych nerwów i panowania nad emocjami. Najczęstszym błędem, który można zaobserwować w naszych łowiskach jest zbyt krótka i nerwowa stójka. Pies po zwietrzeniu ptaków, podrywa je zbyt szybko, nie czekając na komendę właściciela, co oczywiście uniemożliwia oddanie celnego strzału. Potrzeba bardzo wiele pracy, aby potrafić kontrolować temperamentnego psa, jakim jest wyżeł. Szczególnie trudne w układaniu są setery irlandzkie. Mają ogromną pasję łowiecką, którą często niedoświadczonej osobie trudno jest opanować, ale jeśli się to uda, pies ten będzie pracował "na najwyższych obrotach" aż do późnej starości. Pisząc o wyżłach nie sposób nie wspomnieć o fakcie, że nie jest to tylko i wyłącznie pies wystawiający. Szczególnie rasy niemieckie i czeski fousek mogą być niezwykle użyteczne także w innego rodzaju pracy. Generalnie wszystkie wyżły można podzielić na psy jednostronne - pracujące tylko w polu, psy wielostronne - pracujące w polu i w wodzie oraz psy wszechstronne - pracujące w polu, w wodzie i w lesie. Praca w wodzie obejmuje bobrowanie w szuwarach za żywymi i postrzelonymi kaczkami oraz aportowanie zestrzelonych kaczek z szuwarów i głębokiej wody. W lesie natomiast wymaga się od psa tropienia po farbie, buszowania, wypłaszania, dławienia drobnych drapieżników i postrzałków oraz wiele innych prac. Podział ten budzi bardzo wiele kontrowersji w środowisku hodowców, ponieważ część uważa, że wymaganie od wyżła pracy innej niż w polu jest niezgodne z ich pierwotnym przeznaczeniem, a praca dolnym wiatrem, szukanie postrzałów zwierzyny grubej, czy też dławienie drapieżników osłabia górny wiatr - niezbędny podczas szukania ptactwa w polu. Kto ma rację? Myślę, że jeśli chodzi o pointera to rzeczywiście powinien pozostać on psem jednostronnym, natomiast pozostałe rasy mogą z powodzeniem spełniać rolę psów wielostronnych (setery) i wszechstronnych (wyżły kontynentalne). Szczególnie najbardziej popularne w naszym kraju wyżły niemieckie krótko- i szorstkowłose są znakomitymi psami użytkowymi, sprawdzającymi się w najtrudniejszych warunkach i niemal każdym łowisku.

Chciałbym wspomnieć też o innej roli psów z tej grupy. A mianowicie, z uwagi na przemiły charakter są to znakomite psy domowe, o ile właściciel jest w stanie zaspokoić ich ogromne wymagania ruchowe. Szczególną sympatią darzone są przepiękne setery angielskie i irlandzkie, które chyba częściej niż pozostali przedstawiciele tej grupy spełniają funkcję psa towarzysza osób aktywnych, nie mających z łowiectwem nic wspólnego. Należy jednak pamiętać, że fakt nie wykorzystywania ich do pracy nie zmniejsza ich temperamentu! Niestety znam wiele tragicznych przypadków nie wybieganych seterów, które uwolnione ze smyczy ginęły pod kołami samochodów. Te psy uwielbiają biegać, są niezwykle szybkie i dynamiczne. Należy o tym pamiętać decydując się na pieska jednej z tych ras.

sekcja 1 - wyżły kontynentalne

- Braque d'Auvergne
- Braque de l'Ariege
- Braque du Bourbonnais
- Braque Dupuy
- Braque Saint-Germain
- Drentsche patrijshond
- duży Münsterländer
- Epagneul bleu de Picardie
- Epagneul breton
- Epagneul de Pont - Audemer
- Epagneul francais
- Epagneul picard
- Griffon a poil laineaux
- gryfon Korthalsa
- mały Münsterländer
- Pudelpointer
- wyżeł czeski szorstkowłosy (fousek)
- wyżeł duński
- wyżeł fryzyjski
- wyżeł gaskoński
- wyżeł hiszpański z Burgos
- wyżeł niemiecki długowłosy
- wyżeł niemiecki krótkowłosy
- wyżeł niemiecki ostrowłosy
- wyżeł niemiecki szorstkowłosy
- wyżeł pirenejski
- wyżeł portugalski
- wyżeł słowacki szorstkowłosy - ohar
- wyżeł weimarski długowtosy
- wyżeł weimarski krótkowłosy
- wyżeł węgierski krótkowłosy
- wyżeł węgierski szorstkowłosy
- wyżeł włoski krótkowłosy
- wyżeł włoski szorstkowłosy

sekcja 2 - wyżły brytyjskie i irlandzkie, setery

- Pointer
- seter angielski
- seter irlandzki
- seter irlandzki czerwono - biały
- seter szkocki (Gordon)