Wiosna w truskawkach

Szkodniki glebowe uszkadzają  system korzeniowy truskawki i przez to mogą powodować duże straty na plantacjach. W zasadzie w glebie występują one zawsze, a dla plantacji truskawki stwarzają zagrożenie, jeżeli ich liczebność jest zbyt duża.

Najgroźniejszymi szkodnikamia glebowymi są larwy chrabąszcza majowego (pędraki), larwy sprężykowatych, czyli drutowce oraz larwy opuchlaków.

W zaleceniach brak jest jednak preparatów do walki w okresie wegetacji z tą grupą szkodników (szkodniki glebowe można najefektywniej zwalczyć przed założeniem plantacji). Jedynie z opuchlakami jest możliwa walka na posadzonej plantacji, walka dość trudna i kosztowna.

W przypadku dwu- i trzyletnich plantacji z opuchlakami lepiej jest jednak zlikwidować i założyć nowe nasadzenie, niż podejmować kosztowne zabiegi chemiczne.

Na plantacjach porażonych w mniejszym stopniu, w ogniskach występowania opuchlaków, wio­sną przed kwitnieniem (lub po zbiorze owoców) wskazane jest stosować w rzędy roślin granulowany Diazinon 10 GR (8 g/m2 lub 80 kg/ha) na wilgotną glebę i natychmiast zmieszać go z glebą, np. przez zmotyczenie. Jednak w okresie suszy i braku nawadniania zabieg jest mało skuteczny.

Kolejnym szkodnikiem, o którym należy pamiętać przed kwitnieniem truskawek jest kwieciak malinowiec. Jest to czarny chrząszcz, o długości ciała około 4 mm, z charakterystycznym długim ryjkiem. Należy do szkodników, które powinny być zwalczane co roku. Jego samice niszczą pąki kwiatowe truskawek podcina­jąc je, co istotnie obniża plon owoców od 10 do 80%. Zwykle w połowie kwietnia chrząszcze opuszczają kryjówki zimowe i rozpoczynają żerowanie. Cechą charakterystyczną ich obecności na plantacji są liczne okrągłe otwory w liściach o średnicy około 1 mm, które powinny być sygnałem do przygotowania się do zwalczania szkodników. W celu podjęcia decyzji o zwalczaniu można również spróbować strząsania szkodników na podstawioną płytkę - progiem zagrożenia są 2 chrząszcze strząśnięte z 200 kwiatostanów w okresie przed i na początku kwitnienia.

Zazwyczaj skutecznie ogranicza kwieciaki jedno opryskiwa­nie wykonane przed kwitnieniem (kiedy pąki w kwiatostanach rozluźniają się, tj. około 2 tygodnie przed kwitnieniem. Przy licznym pojawieniu się szkodnika należy zabieg powtórzyć po 7-10 dniach lub na początku kwitnienia. Zabieg można wykonać po oblocie pszczół, w ciepły, pogodny wieczór i w temperaturze 15-20°C, gdyż w niższej - chrząszcze przebywają w ukryciu. Należy przestrzegać prewencji. Polecane w "Programie ochrony roślin sadowniczych 2008 r." preparaty to: Mospilan 20 SP, Owadofos 540 EC, Owadox 1000 EC,  Decis 2,5 EC, Fastac 100 EC, Grot 250 EC 2,25 l/ha, Nuerlle D 550 EC, Talstar 100 EC i Spruzit 04 EC. Zwalczają one jednocześnie inne szkodniki, jakie mogą wystąpić w tym okresie np. gąsienice zwójkówki czy zmieniki.

Kolejnym szkodnikiem, zagrażającym plantacjom truskawek jest przędziorek chmielowiec. Był dużym problemem w minionym sezonie na wielu plantacjach. Intensywnemu rozwojowi szkodnika sprzyjała sucha oraz ciepła pogoda w maju i czerwcu. Niestety wciąż wielu producentów nie potrafi w odpowiednim czasie trafnie ocenić zagrożenia ze strony tego szkodnika. Larwy i osobniki dorosłe są bardzo małe, długości 0,5 mm, i nie każdy producent jest w stanie je zauważyć, pomocna w diagnozie jest lupa powiększająca 5-8-krotnie. Pierwszym symptomem żerowania licznej populacji przędziorków są jasnożółte przebarwienia powierzchni liści. Przędziorek nie wymaga zwalczania na wszystkich plantacjach i w każdym roku. Najważniejszym terminem zwalczania tych szkodników jest okres przed początkiem kwitnienia, jeśli jest przekroczony próg zagrożenia - 2 stadia ruchome na 1 listek złożonego liścia w próbie 200 liści, pobranych po 1 liściu z rośliny (przegląda się dolną stronę liści). Przed kwitnieniem można użyć preparaty: Nissorun 050 EC (polecany w IP), Ortus 05 SC, Magus 200 SC i Talstar 100 EC. Z kolei po pełni kwitnienia przędziorki można zwalczać stosując Ortus 05 SC lub Talstar 100 EC - zwalcza też kwieciaka malinowa (zabieg można wykonać po oblocie pszczół po zachodzie słońca). Zalecane akarycydy działają kontaktowo, konieczne jest dokładne pokrycie cieczą dolnej strony liści. Zaleca się rotację akarycydów, z różnych grup chemicznych, jeśli wykonuje się więcej niż jeden zabieg w sezonie.

Szara pleśń powodowana przez grzyb Botrytis cinerea jest najpowszechniejszą i najgroźniejszą chorobą truskawek. Największe straty powoduje w lata ciepłe (gdy temperatura w okresie kwitnienia wynosi 15-25°C) i wilgotne, z dużą ilością opadów w okresie kwitnienia i dojrzewania owoców (chociaż do infekcji może dochodzić w nocy, kiedy rośliny pokryte są rosą). W wyniku silnych infekcji porażeniu może ulec nawet do 80% owoców. Podstawowa odmiana uprawiana w Polsce - Senga Sengana jest bar­dzo wrażliwa na tę chorobę.

Szara pleśń może występować na wszystkich nadziemnych częściach ro­śliny. Najważniejsza jest jednak infekcja kwiatów. Grzyb przerasta z porażo­nych działek kielicha do dna kwiatowego, w efekcie czego powstający owoc gnije. Infekcja może mieć tak­że charakter ukryty. Pozornie zdrowe owoce po przetrzymaniu ich w warun­kach sprzyjających rozwojowi grzyba szybko pokrywają się charakterystycz­nym nalotem grzybni i zarodników. Skuteczna ochrona przed szarą pleśnią wymaga wykonania 2-5 zabiegów w okresie kwitnienia, co zależy od wrażliwości odmiany i warunków pogodowych. Pierwsze opryski­wanie należy wykonać na początku kwitnienia, następ­ne przeciętnie co 5-7 dni do końca kwitnienia.

Ustalając terminy zabiegów należy uwzględniać szybkości rozwoju roślin oraz ewentualne zmycie fungicydów, a więc konieczna jest znajomość wielkości opadu deszczu od ostatniego opryskiwania. W gospodarstwie wskazane jest więc posiadanie deszczomierza i zapisywanie opadów deszczu w okresie kwitnienia roślin. Po opadach przekraczających 25 mm należy za­bieg powtórzyć.

Skuteczność ochrony truskawek przed szarą pleśnią zależy w znacznej mierze od dokładności zabiegów. Szczególnie ważne jest, aby ciecz dostała się do wnętrza krzaka i pokryła rozwijające się kwiaty, które u odmiany Senga Sengana są ukryte pod liśćmi. Najbardziej przydatne do ochrony są opryski­wacze powodujące dogłębną penetrację roślin przez ciecz opryskową, np. z wykorzystaniem belki Fragaria.

Następnym ważnym elementem prawidłowej ochrony chemicznej jest wła­ściwy dobór preparatów chemicznych. W aktualnych zaleceniach ISK polecane są: Signum 33 WG (3), Switch 62,5 WG (3), Stoper 500 SC (7), Preweks 500 SC (5), Rovral Flo 255 SC (10), Pomarsol Forte 80 WG (7), Thiram Granuflo 80 WG (7), Sadoplon 75 WP (7) - nie stosować go do ostatniego zabiegu, Folpan 80 WG  (3), Mythos 300 SC (7) Teldor 500 SC (1). Ten ostatni prepa­rat ma wyjątkowo krótki okres karencji - tylko 1 dzień i może być stosowany również tuż przed i między zbiorami, ograniczając również gnicie owoców po zbiorze - w trakcie transportu i przechowywania. Wycofano kilka preparatów, a mianowicie nie można już stosować fungicydów: Sumi-Pro 500 SC, Sumilex 500 SC, Euparen Multi 50 WG i Ronilan 500 SC. Przy doborze fungicydów stosowanych przeciwko szarej pleśni należy uwzględnić możliwość jednoczesnego zwalczania innych chorób, które wy­stępują na plantacji. Signum 33 WG ogranicza równocześnie białą plamistość liści truskawki i mączniaka prawdziwego, a związki tiuramowe - białej plamistości truskawki, mączniaka prawdziwego i skórzastej zgnilizny owoców. Naley przestrzegać zasad właściwego stosowania fungicydów ze względu na możliwość wystąpienia odporności.

Biała plamistość liści truskawki

i mączniak prawdziwy to kolejne choroby, które mogą wymagać zwalczania na niektórych plantacjach. Deszczowa pogoda minionego sezonu sprzyjała białej plamistości liści. Jeśli w poprzednim roku nie ścięto porażonych liści lub nie wykonano zabiegu ochronnego w okresie po zbiorach, w tym roku będą na wielu plantacjach duże infekcje. Zastosowanie na szarą pleśń preparatu Signum lub związków tiuramowych ogranicza również tę chorobę, szczególnie przy mniejszej presji choroby i na odmianie mniej podanej. W okresie większego zagrożenia chorobą warto zastosować Domark 100 EC, Topsin M 500 SC lub Zato 50 WG. Wymienione fungicydy ograniczą również ewentualne zagrożenie przez mączniaka prawdziwego truskawki. Występowaniu choroby sprzyjają lata suche i upalne temperatury powyżej 25oC.

Barbara Błaszczyńska
KPODR w Minikowie,
Oddział w Zarzeczewie