Trzy lata w grupie. Nadwiślańska Spółdzielnia Producentów Warzyw "GRONO" w Wielkim Lubieniu.

Jednym z istotnych elementów dostosowania polskiego rolnictwa do wymogów stawianych przez Unię Europejską jest organizacja rynku produktów rolnych i dostosowanie produkcji do wymagań odbiorcy pod względem jakości, ilości i asortymentu. Pozwala to rolnikom poprawić ekonomiczną efektywność gospodarowania, a konsumentom zapewnia dobry jakościowo i możliwie tani produkt. Wszystkie te warunki produkcji najłatwiej można uzyskać poprzez tworzenie grup producentów i sprzedawanie swoich produktów bezpośrednim odbiorcom.

Grupy producentów rolnych tworzone są przez samych producentów w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Stanowią one rozszerzenie działalności prowadzonej przez członków grup w swoich gospodarstwach rolnych i stwarzają rolnikom możliwości wprowadzenia swojej produkcji na rynek produktów rolnych. Grupy działają na rynku wśród innych podmiotów gospodarczych, podlegają zatem tym samym regułom ekonomicznym konkurując o rynek zbytu z innymi producentami z kraju i zagranicy.

Na tworzeniu grup producentów korzystają producenci jak i konsumenci.

Korzyści dla producentów:

• poprawa konkurencyjności i budowa partnerskich kontaktów z innymi uczestnikami rynku,
• poprawa ekonomicznych efektów gospodarowania poprzez ograniczenie liczby pośredników, dostosowanie produkcji do wymogów rynku, wspólne inwestycje służące magazynowaniu, przechowywaniu i przygotowywaniu produktów do handlu, wspólną promocję oraz umieszczanie produktów na rynku-oparte o zatrudnionych specjalistów,
• wieloletnie powiązania kooperacyjne z odbiorcami, pozwalające na minimum stabilizacji gospodarstw,
• możliwość uzyskania wysokich rabatów u producentów i dystrybutorów środków do produkcji,
• możliwość uzyskania wsparcia państwa w ciągu pierwszych pięciu lat wspólnej działalności członków grupy

Korzyści dla konsumentów:

• jednolity odmianowo, spełniający standardy jakościowe, dobrze zapakowany i oznakowany produkt,
• względnie tańszy produkt,
• ustabilizowana podaż.

Gmina Dragacz od wielu lat charakteryzuje się mocno rozwiniętą produkcją warzyw przyspieszonych. Duże nasycenie, na stosunkowo niedużym obszarze, producentów tych samych warzyw doprowadzało do dużej konkurencji w zbycie produktów, a także w zaopatrzeniu się w środki do produkcji, co pociągało za sobą spadek opłacalności uprawianych warzyw. Coraz częściej rolnicy zaczęli zastanawiać się nad sposobami zaradzenia tej sytuacji. Jedynym logicznym sposobem na poprawienie warunków produkcji było utworzenie grupy producentów. W wyniku wspólnych działań grupy inicjatywnej i miejscowego doradcy K-PODR w Minikowie udało się zebrać grupę rolników, którzy zdecydowali się na wspólne tworzenie grupy producentów warzyw przyspieszonych.

Tworzenie grupy rozpoczęto wiosną 2004 roku i po wielu spotkaniach, na których wypracowano zasady funkcjonowania grupy, opracowano statut i napisano plan działania.

16 sierpnia 2005 roku grupa została wpisana przez Wojewodę Kujawsko-Pomorskiego do rejestru wstępnie uznanych grup producentów warzyw. Grupę utworzyło 12 rolników, 10 z gminy Dragacz w powiecie świeckim i po jednym z gmin Grudziądz i Rogóźno powiat grudziądzki. Jednak obecnie grupa liczy 10 członków, gdyż dwóch producentów nie potrafiło odnaleźć się w realiach wspólnego działania. Grupa przyjęła nazwę Nadwiślańska Spółdzielnia Producentów Warzyw "GRONO" z siedzibą w Wielkim Lubieniu, gmina Dragacz.

W momencie utworzenia grupy jej członkowie uprawiali warzywa pod osłonami na obszarze 65 000 m2 sprzedając z tej powierzchni 1397 ton pomidorów i 117 ton ogórków. Obecnie prowadzą produkcję na powierzchni 70 000 m2 i w 2007 roku sprzedano 1854 tony pomidorów i 233 tony ogórków, w roku 2008 należy spodziewać się dalszego wzrostu zbioru pomidorów do wielkości ok. 2300 ton. Tak dobre efekty są niewątpliwie skutkiem ujednolicenia technologii produkcji, wprowadzenia komputerowych systemów nawożenia upraw i nawiązania ścisłej współpracy z fachowcami od doboru odmian, nawożenia i ochrony upraw. Pomidory i ogórki sprzedawane przez grupę zdobywają coraz to nowe rynki. Na początku działania towar sprzedawano na rynkach hurtowych Gdyni i Gdańska, obecnie warzywa dowożone są także na rynki hurtowe w Tczewie, Bydgoszczy i Broniszach oraz do sieci handlowej Carrefour Polska. Bardzo szybko potrafiono dostosować się do wymagań rynku. W celu zapewnia towaru jednolito odmianowego przez cały sezon zbioru, ograniczono ilość uprawianych pomidorów do 3 odmian: Macarena, Growdena i Zook. A w przypadku ogórków do jednej odmiany Melen. Towar dostarczają w opakowaniach wcześniej uzgodnionych z odbiorcami z tym, że większość dostarczana jest w firmowych kartonach po 6 kg.

Na początku wspólnej działalności dwóch członków grupy udostępniło swoje pomieszczenia magazynowe dla tworzonego zaplecza magazynowo-przeładunkowego oraz biurowego. Obecnie grupa po wykupieniu działki z budynkiem po byłej szkole i przeprowadzeniu gruntownego remontu obiektu, posiada zaplecze magazynowo-biurowe z prawdziwego zdarzenia. W budynku tym znajdują się rampy za i wyładunkowe, pomieszczenia magazynowe z klimatyzowaną chłodnią, pomieszczenia biurowe oraz salki mogące być wykorzystywane na cele szkoleniowe. Powierzchnia użytkowa budynku wynosi 560 m2. Następną wspólną inwestycją był zakup samochodu chłodni marki MAN o ładowności 15 ton. Inwestycje te były możliwe dzięki przyznaniu pomocy finansowej ARiMR na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniu działalności administracyjnej oraz przyznanie pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania grupy.

Członkowie grupy nadal planują dokonywanie wspólnych inwestycji, a w pierwszej kolejności wybudowanie garażu dla posiadanego samochodu i wiaty na przechowywanie palet i opakowań. W statucie działania grupy istnieje zapis o odpisach w wysokości 1,5% ceny netto sprzedawanych warzyw na rzecz obsługi administracyjnej grupy. Kwota ta całkowicie zabezpiecza koszty zatrudnienia posiadanych pracowników oraz inne koszty administracyjne grupy. Rolnicy należący do grupy, oprócz zapewnienia stałego i pewnego rynku zbytu swoich towarów osiągają dodatkowe korzyści w formie rabatów przy zaopatrzeniu się w środki do produkcji  są to wymierne korzyści wynoszące ok. 2-3% nakładów na produkcję co przy tej skali produkcji daje wymierne oszczędności. Następną wymierną korzyścią jest ograniczenie kosztów związanych z wywozem warzyw do odbiorców, które w tej chwili ograniczają się do przewiezienia towaru do magazynu, a nie jak wcześniej był liczony w setkach przejechanych kilometrów i wielu godzinach poza domem. Obecnie warzywa odbierane są przez stałych odbiorców i wywożone własnym samochodem chłodnią. Grupy osiągające dobre efekty działalności są bacznie obserwowane przez lokalne społeczności i niejednokrotnie są wzorem do naśladowania. Przykład Nadwiślańskiej Grupy Producentów "GRONO" może wiec zaowocować powstaniem następnych grup także o innym profilu produkcji.

tekst i foto Grzegorz Mrozik
PZDR Świecie

15-11-2008