Wapnowanie gleb

Wapnowanie gleb należy do podstawowych czynników plonotwórczych. Wapń jest jednym ze składników pokarmowych roślin, a ponadto jest niezbędny do neutralizowania zakwaszającego działania niektórych nawozów mineralnych.

Ubytki wapnia następują na skutek wymywania przez wody przesiąkające w głąb profilu glebowego oraz pobierania go przez rośliny. O niedoborze tego pierwiastka i zbytnim zakwaszeniu gleby świadczy występowanie takich chwastów, jak: skrzyp, szczaw tępolistny, barszcz zwyczajny i inne. Jednak w celu ustalenia rzeczywistej zasobności gleby w podstawowe makroelementy (fosfor, potas, magnez i właśnie wapń) konieczne jest pobranie prób glebowych i poddanie ich analizie laboratoryjnej. Uzyskane wyniki określają zakres stosowania poszczególnych składników przy konkretnych kategoriach agronomicznych gleby.

Do gatunków roślin uprawnych najbardziej wrażliwych na kwaśny odczyn gleby należą: buraki, lucerna, koniczyny, kukurydza oraz jęczmień. Wymagane pH dla wymienionych roślin powinno wynosić od 6,5 do 7,2.

Natomiast do grupy roślin mało wrażliwych na niskie pH należą: łubin żółty, seradela, len, żyto i trawy, dla których optymalne pH gleby powinno wynosić od 5,1 do 5,5.

Najbardziej odpowiednim terminem wapnowania gleb jest okres pożniwny - bezpośrednio na ściernisko. Ma to szczególną zaletę ze względu na dobre wymieszanie wapna z glebą w wyniku zespołu uprawek pożniwnych. Glebę można nawozić wapniem również w okresie jesiennym - podczas przygotowywania roli pod zasiewy lub pod orkę przedzimową.

Stosowane w rolnictwie nawozy wapniowe zawierają wapń w formie tlenkowej, węglanowej lub krzemianowej. Nasze gleby często wykazują duże niedobory magnezu i wtedy należy stosować wapno magnezowo-węglanowe.

Dawki nawozów wapniowych wahają się od 1 do 6 ton CaO na hektar, w zależności od zasobności gleby. Wapnowanie należy powtarzać co 4-5 lat.

Poważnym błędem jest zaniechanie wapnowania przez dłuższy okres, gdyż powoduje to gromadzenie się w glebie toksycznego glinu, hamującego wzrost i rozwój roślin uprawnych.

Jerzy Rejentowicz
KPODR Minikowo, Oddział w Przysieku,
PZDR w Brodnicy

XII 2009