|


|
Produkcja
roślinna > Okopowe > Zalety
i wady szerokich międzyrzędzi
|
Zalety i wady szerokich międzyrzędzi
Mechanizacja produkcji ziemniaka zmierza w
kierunku ograniczenia nakładów pracy i zwiększania wydajności.
Obecny stan techniki rolniczej oraz tendencje w rozwoju mechanizacji
produkcji ziemniaka spowodowały pozytywne zmiany w agrotechnice
ziemniaka.
Jednym z ważniejszych elementów agrotechniki
wpływających na plon i jakość bulw jest szerokość międzyrzędzi.
Proces zwiększania szerokości międzyrzędzi
rozpoczął się od początkowej rozstawy 50 cm, poprzez 62,5
cm oraz 67,5 cm, a obecnie preferowana jest rozstawa 75 cm.
Stosowanie zbyt wąskiej rozstawy rzędów w uprawie ziemniaka
powoduje deformacje redlin i ugniatanie międzyrzędzi kołami
ciągnika podczas przeprowadzania zabiegów pielęgnacyjnych,
co w następstwie powoduje zniżkę plonów bulw. Wprowadzenie
szerszych międzyrzędzi w uprawie ziemniaka zostało wymuszone
poprzez stosowanie w gospodarstwach coraz cięższych ciągników
(o zwiększonym rozstawie kół i szerszym ogumieniu) i konieczność
ograniczenia pracy ludzkiej, zmniejszenia energii oraz zwiększenia
wydajności pracy.
W doświadczeniach krajowych i zagranicznych
wykazano, że szersze międzyrzędzia wpłyną na ilość i jakość
plonu pod warunkiem zachowania takiej samej obsady roślin
na 1 ha. Utrzymanie takiej samej obsady jest możliwe dzięki
zagęszczeniu roślin w rzędzie (tab.1).
Chcąc uzyskać wysoki plon dobrej jakości,
należy sadzić ziemniaki w rozstawie 75 cm lub 67,5 cm. Do
szerokości międzyrzędzi 75 cm potrzebny jest zestaw maszyn
specjalistycznych, który oferują krajowi sprzedawcy maszyn.
Natomiast rozstaw 67,5 cm można osiągnąć w maszynach, które
służyły nam do tej pory, wystarczy dokonać kilku regulacji.
Ponieważ bardziej preferowaną szerokością międzyrzędzi jest
75 cm, dlatego wielu rolników (posiadających maszyny i narzędzia,
w których rozstawa wynosiła 62,5 cm) dokonuje regulacji maszyn
do szerokości 70 cm. Przy większych odległościach rzędów osiąga
się znaczne oszczędności paliwa i większą wydajność maszyn.
W praktyce rozszerzanie międzyrzędzi w uprawie
ziemniaka jest konieczne. Główne zalety stosowania szerszych
międzyrzędzi są następujące:
-
ograniczenie nacisku kół ciągników na system korzeniowy,
stolony i bulwy (rys.),
-
zapewnienie większej masy gleby dla optymalnego rozwoju
części podziemnej rośliny,
-
zmniejszenie podatności redlin na rozmywanie podczas obfitych
opadów i stosowanego nawadniania,
-
poprawa niektórych cech jakości (minimalne zazielenienie,
deformacja, uszkodzenia mechaniczne i ograniczenie porażenia
bulw zarazą ziemniaka),
-
ograniczenie nakładów pracy ludzkiej, ciągników i maszyn,
-
zmniejszenie energochłonności produkcji,
-
zwiększenie wydajności pracy,
-
łatwiejsze umieszczanie większych dawek nawozów mineralnych
w rzędach podczas sadzenia,
-
dokładniejsze pokrycie roślin środkami ochrony roślin bądź
płynnymi nawozami dolistnymi,
-
ułatwienie dokonania selekcji negatywnej roślin na plantacjach
nasiennych.
 |
Rys.
Strefy ugniatania gleby i roślin ziemniaka uprawianych
przy szerokości międzyrzędzi 75 cm, dla dwu szerokości
opon. |
Jak każdy system uprawy tak i ten posiada
wady. Do głównych wad zaliczamy późne zwieranie międzyrzędzi,
co powoduje zwiększone jałowe parowanie wody z powierzchni
gleby i nasilenie konkurencyjności chwastów. Jednak największym
ograniczeniem dla rolników w stosowaniu rozstawy 75 cm jest
wymóg posiadania pełnego zestawu maszyn i narzędzi do tego
systemu uprawy (tab.2).
Z tego bardzo skrótowego opisu wynika jasno,
że uprawa ziemniaka w systemie szerokich międzyrzędzi ma więcej
zalet niż wad. Dzięki temu kierunkowi można uzyskać zaskakująco
dobre wyniki w masie plonu i jakości uzyskiwanych bulw ziemniaka,
który jest jedną z roślin decydujących o wyżywieniu ludności
świata.
Tab.1 Liczba roślin przy różnej
szerokości międzyrzędzi w tyś. szt./ha w zależności od gęstości
sadzenia.
| Gęstość
sadzenia w rzędzie (cm) |
Szerokość
międzyrzędzi (cm) |
| 62,5 |
67,5 |
75,0 |
91,0 |
| 20 |
80,0 |
74,1 |
66,6 |
54,4 |
| 25 |
64,0 |
59,1 |
53,2 |
44,0 |
| 30 |
53,8 |
49,3 |
44,3 |
36,6 |
| 35 |
45,8 |
42,3 |
38,0 |
31,4 |
| 40
|
40,0
|
37,0
|
33,2
|
27,5
|
Tab.2
Krajowe zestawy maszyn i urządzeń specjalistycznych do uprawy
ziemniaka w rozstawie międzyrzędzi co 75,0 cm, wg J. Jabłońskiego
(1997).
| Wyszczególnienie |
Powierzchnia
upraw |
| duża |
mała |
| sadzenie |
sadzarki:
S-223/; 1 S-223/2; S-211/1 |
sadzarki:
S-222; S-222/1; S-208; S-227 |
| pielęgnacja |
obsypniki:P-436/1;
P-457/2 4-rzędowy z profilowaniem redlin |
obsypniki:P-457/2,
2-rzędowy z profilowaniem redlin |
| ochrona
roślin |
opryskiwacze:Pilmet
2018; Pilmet 616 |
opryskiwacze:Pilmet
412; Pilmet 612, Pilmet 812 |
| przygotowanie
do zbioru |
rozbijacze
łęcin:Z-321; Z-322 |
rozbijacze
łęcin:Z-322; Z-366/1 |
| zbiór
|
kopaczka
Z-628/1kombajny: Z-643/1; Z-644/1, Z-650 |
kopaczki:
Z-628; Z-640/1kombajny: Z-643/1; Z-644/1, Z-650;AKPiL |
|
do
góry |
|