|


|
Produkcja
Roślinna > Zboża
> Choroby
zbóż
|
Choroby zbóż
Oprócz strat w naszych uprawach spowodowanych
przez chwasty, czy szkodniki duże znaczenie mają choroby,
które powodują obniżkę plonu. Rośliny zaczynają chorować,
gdy nastąpi zmiana w ich środowisku lub zakłócone są ich procesy
życiowe. Objawy chorobowe wywołane są przez stresowe warunki
środowiskowe lub organizmy szkodliwe. Prawidłowe rozpoznanie
przyczyn pozwala podjąć właściwą decyzję, jak skutecznie traktować
chore rośliny.
Do grup organizmów, które powodują choroby
roślin zaliczamy:
grzyby - są największą grupą
organizmów powodujących choroby roślin. Te proste rośliny
czerpią pożywienie z żywych tkanek roślinnych (pasożyty),
martwych i rozkładających się (saprofity). Zarodniki lub grzybnia
są rozprzestrzeniane z chorych roślin na zdrowe z wiatrem,
wodą, poprzez glebę lub za pośrednictwem ludzi, zwierząt i
maszyn.
bakterie - powodują mniej
chorób roślin niż grzyby, ale często są to choroby bardzo
groźne, szybko rozprzestrzeniające się i trudne do zwalczania.
Choroby bakteryjne przenoszone są za pośrednictwem narzędzi
i odzieży przy pracach pielęgnacyjnych, jak również rozprzestrzeniają
się z kroplami deszczu.
wirusy - są to bardzo małe
organizmy, które mogą się rozmnażać tylko w żywych komórkach.
Objawami chorób wirusowych na roślinach mogą być więdnięcia,
przebarwienia i deformacje roślin. Wirusy mogą być rozprzestrzeniane
mechanicznie, z materiałem rozmnożeniowym, a również przez
owady, roztocza, nicienie i grzyby glebowe.
| CHOROBA |
SPRAWCA
CHOROBY
(GRZYB) |
OBJAWY |
ZWALCZANIE |
| Zgorzel
siewek zbóż |
Pythium
spp. Fusarium spp. Rhizoctonia solani |
Zgorzel
przedswschodowa objawia się brakiem wschodów roślin. Wyjęte
z ziemi niewschodzące rośliny mają brunatne korzenie i
kiełki często zdeformowane, wtórnie opanowane przez bakterie,
które niszczą je ostatecznie powodując ich gnicie. |
Staranne
przygotowanie roli do siewu.Przestrzeganie płodozmianu.
Stosowanie materiału siewnego o wiadomym pochodzeniu i
dobrej zdrowotności. Zaprawianie ziarna zbóż zaprawami
zawierajacymi: karbendazym, triuram, guazatynę, karboksynę
(np. Oxafun T, Sarfun T 65 DS., Vitavax 200 FS) |
| Pleśń
śniegowa zbóż |
Calonectria
nivalis Fusarium nivale |
Wiosną,
po stajaniu śniegu w uprawach zbóż ozimych, zwłaszcza
na życie, rozwija się białoróżowy nalot złożony z grzybni
i zarodnikówkonidalnych. Objawy te mogą wystepować placowo.Wkrótce
nalot ten znika, lecz na porażonych liściach są dobrze
widoczne brązowe plamy mające często różowawy odcień. |
Zaprawianie
ziarna zbóż ozimych(zaprawy Panoctine 350 FS,Sibutol 35,9
FS, Vincit 050 FS). Wysiew zboża w optymalnym terminie
agrotechnicznym . |
| Mączniak
prawdziwy zbóż |
Erysiphe
graminis |
Rozwój
choroby występuje w okresie póŹnowiosennym i letnim. Na
liściach, pochwach liściowych pojawia się skupienie białego
nalotu złożonego z utworów grzyba.
Skupienia grzyba są początkowo złożone z luŹnego, białego
nalotu grzybni, trzonków i zarodników koloidalnych. Następnie
powiększają się i łączą zajmując znaczną powierzchnię
tkanek roślinnych. Na starszym, zbitym nalocie powstają
ciemnobrunatne otocznie zamknięte, wyglądające jak czarne
punkty. |
Przyorywanie
ścierniska, niszczenie samosiewów. Racjonalne nawożenie
azotem. Uprawić odmiany o lepszej odporności na chorobę.
Zwalczanie chemiczne:Bayleton 258 WP, Tango 500 S.C.,
Alert 375 SC, Calixin750 EC, Granit 200 Sc, Impact 125
SC.
Głównym sposobem zwalczania choroby jest stosowanie zabiegów
w czasie wegetacji roślin; dla zbóż jarych w fazie pełni
strzelania w ŹdŹbło, a dla ochrony zbóż ozimych dwa zabiegi
fungicydami pierwszy na początku fazy strzelania w ŹdŹbło,
a drugi w fazie kłoszenia. |
| Rdza
Źdźbłowa zbóż |
Puccinia
graminis. |
Rdza
Źdźbłowa poraża przede wszystkim ŹdŹbła i pochwy liściowe
zbóż. Skupienia zarodników tej rdzy rozwijają się początkowo
pod skórką. Następnie skórka pęka, a jej postrzępione
brzegi są dobrze widoczne na brzegach dojrzałych, ciemnoceglastych
urediniów. Masowo powstające urediniospory roznoszone
są przez wiatr i w sprzyjających warunkach łatwo zarażają
rośliny. |
Przyorywanie
resztek pożniwnych oraz niszczenie żywicieli pośrednich
( berberysu i mahonii) w pobliżu pól uprawnych, w odległości
do 300m. Do zwalczania rdzy brunatnej używać można: Amistar
250 SC, Jubel 250 SC,Folicur BT 225 EC, Tango 500 SC,
Tint CB 187,5 SC. |
| Rynchosporioza
zbóż |
Rhynchsporium
secalis |
Na
liściach pojawiają się blade owalne plamy barwy stalowozielonej
zmieniającej się w plamy o szarym zabarwieniu, które z
kolei przebarwiają barwę słomy. Objawy Choroby mogą występować
na liściach, pochwach liściowych i kłosie. Przy silnym
rozwoju choroby plamy łączą się co jest przyczyną zamierania
liści. |
Przyorywanie resztek pożniwnych, właściwy płodozmian oraz
wykonywanie zabiegów w czasie wegetacji roślin fungicydami:Alert
375 SC, Amistar 250 SC,Granit 200 SC., Tango 500 SC. |
| Łamliwość
Źdźbła zbóż |
Pseudocercosporella
herpotrichoides |
Są
to niewielkie, nieco wydłużone, brązowe plamy występujące
na powierzchni pochew liściowych. Dopiero póŹniej plamy
przybierają charakterystyczny wygląd, mianowicie medalionowaty
kształt. Plamy mogą mieć ciemne obrzezenie o niewyraŹnie
zarysowanej granicy. Przy silnym porażeniu murszeje cała
podstawa ŹdŹbła. W miejscu porażenia ŹdŹbło jest kruche
i łatwo się łamie. Silnie porażone ŹdŹbła mają zbielałe,
płone kłosy i urywają się łatwo przy wyciąganiu z ziemi. |
Wczesne
i dokładne wykonanie podorywki, właściwy płodozmian oraz
zalecana jest ochrona chemiczna w zbożach ozimych. Opryskiwanie
fungicydami należy wykonać w fazie pierwszego kolanka.
Można użyć do zwalczania tej choroby następujcych fungicydów:
Benlate 50 WP, Tilt CB 187,5 SC, Alert 375 SC, Topsin
M 70 WP, Sportak Ralpha 380 EC. |
Sądzę, że przedstawione przeze mnie informacje
pozwolą rolnikom zapobiegać chorobom, a w razie konieczności
je zwalczać. Stosowanie się do powyższej tabeli na pewno w
tym pomoże. Na koniec chcę zaznaczyć, iż lepiej zapobiegać
niż leczyć.
Andrzej
Pączkowski
K-PODR Minikowo Oddział w Zarzeczewie
na podstawie
Praktyczne Podstawy Ochrony Roślin
KCDRRiOW Oddział Poznań |
do
góry |
|