Od kilku lat obserwowany jest w Polsce pogłębiający
się deficyt wody w glebie, niedobór opadów oraz zły rozkład
w okresie największego zapotrzebowania kukurydzy na wodę.
Susze w ostatnich latach były dotkliwe. Skutkiem
takiego przebiegu pogody były niższe plony kukurydzy. Jak
przewidują synoptycy następne lata mogą być podobne. Niedobór
wody zaczyna się w czerwcu i na początku lipca, a jego największy
deficyt przypada na przełom lipca i sierpnia. W tym okresie
kukurydza wymaga największej ilości wody. Susza w połączeniu
z wysokimi temperaturami nie pozwala na pokrycie zapotrzebowania.
W efekcie obserwuje się na wielu plantacjach gorsze zawiązywanie
kolb, słabsze ich zaziarnienie i mniejszą masę ziarna. Popełnione
błędy podczas uprawy pola i siewu potęgują jeszcze straty
plonu. Rolnik nie ma wpływu na to ile, kiedy i czy w ogóle
spadnie deszcz podczas wegetacji, ale może łagodzić skutki
takiego przebiegu pogody i suszy. Należy stosować się do zaleceń
poniżej wymienionych , a efekty będą na pewno widoczne jesienią
przy zbiorach.
Oto kilka przykładów działań ograniczających
skutki niedoboru wody w glebie i niedoboru opadów, na które
rolnik ma wpływ:
AZOT NA SŁOMĘ
Jeżeli słoma pozostaje do zaorania szybciej ulegnie ona mineralizacji
jeżeli będzie dostęp azotu w glebie. Wskazane jest zastosowanie
na słomę od 30 - 50kg N/ha. Dawka ta zależy od ilości słomy.
Najlepiej zastosować najtańszy azot w formie gnojowicy, RSM,
rozpuszczonych w wodzie nawozów azotowych itp.
ORKA ZIMOWA
Często obserwujemy zbyt płytkie orki. Pług ustawiony jest
na 25 cm, ale rzeczywista głębokość wynosi 20 i mniej centymetrów.
Pod kukurydzę najlepsza jest głęboka orka wykonana jesienią.
Jej rzeczywista głębokość powinna wynosić min. 25-30cm.
GŁĘBOSZOWANIE
Jest to kosztowny zabieg, ale nie konieczny każdego roku.
Głęboszowanie wymagane jest na glebach ciężkich, zaskorupiających
się, a także nieużytkach oraz na glebach płytko oranych przez
ostatnie lata. Celem głęboszowania jest poprawienie stosunków
wodno-powietrznych, poprawienie retencji wodnej, zniszczenie
podeszwy płużnej. Pola zgłęboszowane gromadzą więcej wody
z zimy, magazynują ją oraz poprzez brak podeszwy płużnej umożliwiają
lepszy rozwój systemu korzeniowego i sięgnięcie po wodę z
głębszych warstw.
WŁÓKOWANIE
Zabieg tani i często niedoceniany. Wykonać go należy jak najwcześniej
wiosną. Wyrównana powierzchnia przerywa parowanie wody i co
najważniejsze równomiernie uwilgatnia wierzchnią warstwę gleby.
Nigdy nie należy włókować "na mokro". O ile to możliwe
stosować koło bliźniacze w traktorze.
UPRAWA PRZEDSIEWNA
Wiosenna uprawa pola powinna być wykonana przy możliwie najmniejszej
liczbie przejazdów. Uprawa przedsiewna powinna zapewnić nasionom
twarde i wilgotne podłoże oraz pulchną i ogrzaną ziemię nad
nasionami. O ile to możliwe stosować koło bliźniacze w traktorze
oraz bronę i wał strunowy. Nie uprawiać gleby kultywatorem.
TERMIN SIEWU
Jak najwcześniej po 15 kwietnia. Rozpoczynać siewy na piaszczystych
glebach.
GĘSTOŚĆ SIEWU
Wysiew nasion w ilości 83.000 - 85.000 nasion na ha. Obsada
do zbioru w takich przypadkach powinna wynosić 78.000 - 80.000
roślin na ha co zapewnia optymalny plon.
Niezmiernie istotna jest precyzja siewu a ma to ogromny wpływ
ma prędkość siewu i stan redlic. Głębokość siewu na lżejszych
glebach to 4-5cm.
OSTRE REDLICE:
Powodują, że nasiona są umieszczone na tej samej głębokości
i będą miały od spodu i z boków wodę co przyspiesza ich pęcznienie,
wtedy można oczekiwać szybkich i równomiernych wschodów. Redlice
należy wymienić po zasianiu 200ha. System kół ugniatających
ustawionych w kształcie litery V dodatkowo ugniata ziemię
z boków co prowadzi do przyśpieszenia wschodów.
NAWOŻENIE
Jest uzależnione od możliwości produkcyjnych gleb i oczekiwanych
plonów. Błędem jest stosowanie wysokiego nawożenia zwłaszcza
azotem. Nadmierne dawki azotu w lata suche mogą powodować
obniżenie plonów. Na glebach lekkich należy zastosować dolne
dawki, a ilość tych składników pokarmowych w przypadku gleb
lekkich i lat suchych należy jeszcze zredukować. Fosfor stosujemy
do gleby na zapas. Powinien być w formie łatwo dostępnej zwłaszcza
w początkowej fazie wzrostu. Potas wpływa na gospodarkę wodną
i należy go stosować zawsze nieco więcej niż azotu. Warto
zastanowić się nad właściwościami fizycznymi nawozów zwłaszcza
nad rozpuszczalnością. Jest wiele nawozów rozpuszczających
się w porannej rosie a to znacznie przyspiesza ich wykorzystanie.
Nawożenie pogłówne siewnikami rzędowymi wraz ze wzruszeniem
międzyrzędzi chroni glebę przed parowaniem, ale ogranicza
skuteczność herbicydów doglebowych. Powinno być wykonane tuż
przed zwarciem międzyrzędzi.
NAWOŻENIE STARTOWE
Nie należy stosować zbyt wysokich dawek. Redlice dozujące
nawóz powinny być odsunięte od rzędu z nasionami o min. 5cm
o 5cm głębiej niż nasiona. Na lekkich glebach jeszcze dalej
i głębiej. Używać nawozów o wysokiej rozpuszczalności. Należy
pamiętać, że nawozy zużywają część wody na rozpuszczenie się
i ich nadmiar może powodować wzrost zasolenia tzw. suszę fizjologiczną.
Powinno się stosować nawozy zawierające łatwo dostępny fosfor,
potas a azotu nie za dużo, gdyż kukurydza w początkowej fazie
wzrostu nie potrzebuje go zbyt wiele.
PRĘDKOŚĆ SIEWU
Należy siać powoli i dokładnie. Tam gdzie ziarno wpadnie w
redlicę pozostanie do końca wegetacji. Wolna jazda siewnikiem
ogranicza przesuwanie się nasion w rzędzie i zapewnia równomierne
ich rozłożenie. Maksymalnie 6 km/h (tzn. przejechać 100 m
w ciągu minuty lub wolniej).
ZWALCZANIE CHWASTÓW
Chwasty stanowią poważną konkurencję zwłaszcza o wodę na glebach
lekkich. Ich wymagania wodne są niższe niż kukurydzy a system
korzeniowy silniejszy we wczesnym stadium rozwoju. Zatem chwasty
należy zwalczać jak najwcześniej. Najszybciej działają herbicydy
doglebowe, ale ich skuteczność związana jest z wilgotnością
gleby. Im bardziej sucha gleba tym słabsza skuteczność. Być
może należy wybrać taki herbicyd, który można zastosować przed
siewem i wymieszać go z glebą, a o ile wzejdą jeszcze chwasty
dwuliścienne zastosować odpowiedni herbicyd powschodowy.
