UPRAWA
Koper włoski uprawiany na terenie naszego kraju w cyklu dwuletnim.
Pod uprawę kopru włoskiego nadają się gleby o dużej zawartości
próchnicy, przepuszczalne, alkaliczne, zasobne w składniki
pokarmowe. Najodpowiedniejsze będą lessy, rędziny oraz mocno
lub średnio zwięzłe szczerki. Koper nie toleruje gleb zimnych,
ciężkich i późno obsychających. Jako że jest to roślina klimatu
ciepłego wymaga terenu ciepłego, osłoniętego od wiatrów, dobrze
nasłonecznionego, dlatego też wybieramy gleby na plantacje
o skłonie południowym lub południowo-zachodnim. Można stosować
osłonę naturalną w postaci pasów ochronnych z kukurydzy. Bardzo
dobrze jednak znosi okresowe niedobory wody. Koper przy ostrej
i bezśnieżnej zimie może wymarznąć.
Nawożenie na 1 ha w czystym składniku: azot 40-50 kg na 1
ha w dwóch dawkach 1 przed siewem i 1 pogłównie, fosfor 50-80
kg oraz potas 80-100 kg całość przed siewem.
W praktyce stosuje się dwojaki sposób zakładania plantacji:
rozsadnik lub wysiew wprost do gruntu na areał przeznaczony
pod plantację. Na założenie 1 ha plantacji z siewu bezpośredniego
potrzeba 8 kg nasion, a na rozsadnik ok. 4 kg i ok. 5-8 arów
na docelowy hektar. Przy siewie "na gotowo" polecany rozstaw
rzędów to 40-45 cm. Na rozsadniku natomiast stosujemy wysiew
w rzędy co 25 cm w maju na głębokość do 1,5 cm. Wschody ukazują
się po około 14 dniach. Późniejszy wysiew jest bardziej ryzykowny,
gdyż zwykle mniejsze opady letnie mogą utrudnić wschody, ale
można zastosować go wówczas, gdy w razie potrzeby istnieje
możliwość nawadniania. O ile zdecydujemy się na rozsadnik
jesienią część nadziemną należy ściąć do 5 cm, a korzenie
wykopać i przechować do wiosny kopcując. Korzenie powinny
być w kopcu przechowywane wielowarstwowo, najlepiej skośnie,
przesypane piaskiem 10-15 cm. Kopiec oczywiście powinien być
ochroniony warstwą ziemi przed mrozem. Podczas zimy należy
sprawdzać temperaturę w kopcu, gdyż przegrzanie jest równie
szkodliwe dla kopru jak przemarznięcie. Zaletą siewu "na gotowo"
jest mniejszy nakład pracy, natomiast bardzo dużą wadą jest
skłonność do wymarzania, co w polskich warunkach klimatycznych
zdarza się dość często.
Przygotowanie gleby powinno być standardowe jak pod okopowe.
Sadzenia kopru dokonujemy się w miarę możliwości w połowie
kwietnia, zależnie od przebiegu pogody.
Po
sadzeniu w pierwszym okresie stosuje się spulchnianie, wszystkie
zabiegi pielęgnacyjne powinny być wykonane płytko aby nie
uszkodzić delikatnych we wczesnej fazie wzrostu roślin. Bezpośrednio
po wysadzeniu można zastosować kilka herbicydów: Afalon, Azogard,
Gesagam, Linuron. W miarę występowania chorób lub szkodników
należy dobierać i natychmiast stosować odpowiednie pestycydy,
ale nie stanowi to większego problemu i z reguły koper dobrze
i szybko reaguje.
ZBIÓR
Zbiór następuje we wrześniu w drugim roku gdy główna masa
nasion w owocach wypełni się i zmieni barwę z zielonej na
jasno brunatną. Można zastosować desykację i omłot odbywa
się kombajnem zbożowym z pnia. Często jednak stosuje się zbiór
dwufazowy, czyli cięcie na pokos i po doschnięciu omłot kombajnem
zbożowym z pokosu. Obie metody są równie często stosowane
i ciężko jest wyrokować o wyższości którejś z nich.
Jak zwykle w przypadku surowców zielarskich z olejkiem eterycznym,
jak najszybciej po omłocie towar należy dosuszyć temperaturą
do 40°C z dobrą cyrkulacją powietrza, stosując np. wentylator.
Za owoce dobrej jakości, przypominające ziarniaki pszenicy,
choć znacznie większe, można uzyskać cenę od 8 do 11 zł/kg.
Plon waha się od 1 do 2 ton.
ZASTOSOWANIE
Owoce kopru włoskiego stosowane są od wielu lat w medycynie
i kuchni. Olejek z owoców działa łagodnie bakteriobójczo i
grzybobójczo, stąd też jest często stosowany w pediatrii.
Koper często wykorzystywany jest także do aromatyzowania mydeł
oraz past do zębów. Owoce kopru wchodzą w skład przypraw do
piernika, słodkiego pieczywa, wyrobów cukierniczych. Szeroko
stosowany jest także do wyrobu likierów i wódek.
Alina Lewandowska
Firma
Zielarska - Lewandowski
tel. +48542528418
fax +48542528467
Kruszynek 10
87-853 Kruszyn
