Większość ludzi zna lawendę. Ujmuje jej niezwykle
delikatny zapach, atrakcyjny wygląd i kolor. Jest krzewinką
o licznych łodygach wyrastających do 70 cm wysokości. Kwiaty
liliowe w rozmaitych odcieniach tej barwy. Dzięki długiemu
okresowi kwitnienia miłośnicy lawendy mogą uprawiać całą gamę
odmian jako bylinę ozdobną w ogródkach, przy ścieżkach, oczkach
wodnych, pamiętając o wystawie południowej, słonecznej dla
roślin.
Jako roślina zielarska przeznaczona do produkcji
polowej znajduje coraz szersze zastosowanie. Surowcem są kwiaty
lawendy wraz z kłoskami kwiatowymi o długości szypułki poniżej
ostatniego nasady kwiatostanowego nie przekraczającego 8 cm.
Zbierane na początku kwitnienia, by przekwitniętego kwiatostanu
nie było więcej niż 10%. Przygotowuje się także kwiat lawendy
otarty, specjalnie przygotowany na sicie o oczkach 1-1,5 cm.
Surowiec powinien posiadać naturalną barwę, delikatny, przyjemny
i aromatyczny zapach.
Plantacje lawendy zakłada się z nasion wysiewanych
wprost do gruntu. Najwłaściwszym terminem wysiewu jest późna
jesień. Tuż po zbiorze nasiona gorzej kiełkują, wymagają zatem
przed siewem starannych zabiegów takich jak stratyfikacja[
polega ona na przetrzymaniu nasion w wilgotnym piasku w stosunku
1 do 5 przez 2 miesiące w temperaturze 0-3 stopni. Zabieg
ten powinien być obowiązkowo wykonany przy wysiewie wiosennym.
Wysiew jesienny powinien być dopasowany do czasu, w którym
pojawiają się przymrozki wówczas nasiona same ulegają skaryfikacji
w glebie. Dla założenia plantacji wybieramy teren dobrze nasłoneczniony,
osłonięty od wiatrów. Lawenda wymaga gleby lżejszej lecz żyznej
o podłożu wapiennym. Dobrze udaje się na szczerkach, lessach,
rędzinach i lżejszych madach. Dobrze ukorzenia się i pozostaje
w gruncie w tym samym miejscu przez okres 6-8 lat. Należy
do roślin, które źle znoszą obornik. Duży i znaczący wpływ
wywierają nawozy mineralne, które stosujemy w następujących
dawkach: azot 60 kg/ha w 2 dawkach, fosfor 60 kg/ha, potas
80 kg. Z pewną dozą ostrożności należy podejść przy stosowaniu
azotu ponieważ wzmaga on wzrost części zielnych, kwitnienie
jest wówczas osłabione. Oznacza to również mniejszy plon kwiatów.
Spotyka się również zakładanie plantacji
z rozsady produkowanej w warunkach szklarniowych, rzadziej
z sadzonek rozmnażanych wegetatywnie przez podział. Wówczas
obsypuje się w sierpniu rośliny ziemią do 1/3 wysokości, wiosną
natomiast małe krzewinki dzieli się i przenosi do ziemi. Ta
metoda głównie stosowana jest, gdy lawendę uprawiamy jako
roślinę ozdobna.
Pielęgnowanie plantacji jest podstawowym
zabiegiem w czasie uprawy i od niej zależy jak wiele lat cieszyć
będziemy się z raz założonej plantacji. Systematyczne odchwaszczanie
polega na stosowaniu spulchniaczy oraz wielorzędowych pielników.
Zabiegi te można łączyć z nawożeniem mineralnym.
Zbiór kwiatostanów następuje w 2 roku uprawy
i zwykle odbywa się ręcznie. We Francji dostępne są specjalistyczne
i bardzo drogie kombajny do zbioru kwiatów lawendy. Suszenie
wykonujemy w suszarniach w temperaturze około 35-45 stopni
Celsjusza jak również w miejscach przewiewnych lekko zacienionych,
dbając by układano kwiaty cienką warstwą.
W Polsce najwięcej upraw lawendy spotyka
się w okolicach Krakowa. Jednak obecnie surowiec ten jest
coraz częściej importowany głównie z Francji i Bułgarii.
Od starożytności lawenda była używana jako
środek wonny, składnik perfum. Rzymianie dodawali ją do kąpieli,
umieszczali w pomieszczeniach mieszkalnych. Większość specyfików,
zawiera olejek uzyskiwany z kwiatów w pełnym rozkwicie. Kwiaty
lawendy działają przeciwskurczowo, antyseptycznie i bakteriobójczo,
ale również znieczulająco i antyreumatycznie, uspakajają akcje
serca i podnoszą jego odporność. W lecznictwie ludowym olejek
lawendowy używany jest jako maść wcierana w bolące mięśnie,
stawy oraz korzonki, a także na miejsca stłuczone, zwichnięcia
i miejsca dotknięte paraliżem.