Rodzina: wargowe. Thymus vulgaris, półkrzew. Roślina wyrasta do 30 cm. wysokości. Łodyga brązowa i zdrewniała u podstawy, posiada szarozielone liście, małe, kwiaty bladopurpurowe, które kwitną w czerwcu i lipcu.

Owocem są nasiona bardzo drobne, brązowe. Tymianek potrzebuje surowych warunków w fazie wzrostu dla pozyskania lepszego smaku, zapachu i aromatu. Idealne dla rośliny są położenia silnie nasłonecznione, osłonięte od silnych wiatrów i zimna. Srogich zim roślina nie wytrzymuje, gdyż wymarza. Dobrze natomiast wytrzymuje letnie susze.

Opis rośliny
Tymianek jest rośliną wieloletnią. Już w pierwszym roku uzyskujemy w pełni wartościowy plon w postaci ziela zebranego na początku kwitnienia. Roślina i uprawa niemal identyczna jak majeranku.

Warunki glebowe
Tymianek nie ma wysokich wymagań glebowych. Lepsze plony daje na glebach ciepłych, przepuszczalnych, żyznych. Klasy II - IV są optymalne. Uprawa standardowa pod siew wiosenny.

Nawożenie
Nawożenie (w czystym składniku): azotowe 80-100 kg w dwóch dawkach, przed założeniem plantacji i w trakcie wegetacji, fosforowe 60-100 kg, potasowe 100-120 kg przed założeniem plantacji.

Zakładanie plantacji
Tymianek uprawia się wyłącznie z nasion siejąc je wiosną bezpośrednio do gruntu (cały kwiecień). Nasiona powinny być wysiane na głębokość do 0,5 cm w ilości około 3-4 kg/ha (cena nasion 60 zł/kg) w rzędy, najlepiej co 30 cm, co sprawi, że roślina nie będzie się płożyła po ziemi, ale będzie rosnąć w górę. Ułatwi to zbiór i podniesie plon (ewentualnie co 40 cm - do mechanicznego opielacza). Wschody powinny się pojawić w ciągu 10-15 dni.

Pielęgnacja plantacji
Ogranicza się do walki z chwastami. Dostępny jest szeroki wachlarz herbicydów. Polecam spulchnianie międzyrzędzi.

Zbiór i suszenie
Ziele ścina się na początku kwietnia najlepiej w godzinach popołudniowych. Tymianek należy suszyć w miejscach zacienionych, stodołach, halach, najlepiej wentylatorem wdmuchującym powietrze pod tunel, na którym złożona jest 1-1,2 m warstwa tymianku. Suszenie trwa 3-5 dni. Ewentualnie można użyć ciepłego powietrza do 40oC. Po wysuszeniu należy omłócić tymianek i usunąć łodygi.

W pierwszym roku dokonuje się jednego zbioru, około1500 kg gotowego suchego surowca. W drugim i trzecim roku występują dwa pokosy, dając 2-3 tony. Cena to około 4 zł/kg otartego suszu, dodatkowo można łatwo sprzedać łodygi stanowiące odpady. Przychód z 1 hektara to około 6-15 tys. zł, uprawa niskokosztowa, dobra opłacalność.

Zastosowanie
Jest to jedno z najbardziej uniwersalnych i najczęściej używanych ziół. Jego ostry i aromatyczny zapach podkreśla i poprawia jakość przyprawionych dań. W zastosowaniu kulinarnym używa się świeżych lub suszonych liści. Dodaje się do pieczonych mięs lub smażonych na ruszcie.

Używany w bukiecie przypraw do dań surowych, sałatek, marynat, octu, oleju itp.

Tymianek ma znaczące właściwości lecznicze. Głównie to właściwości antyseptyczne, częściowo za sprawą tymolu. Historyczne początki stosowania tymianku sięgają czasów starożytnych, stosowano go do oczyszczania i poprawy zapachu powietrza do świec, do tabaki. Obecnie świeże lub surowe liście o silnym i mocnym zapachu przerabiane obróbką techniczną, wykorzystywane są także w kosmetyce przy produkcji dezodorantu.

Alina Lewandowska