Zmiany przepisów ustawy o środkach ochrony roślin w zakresie wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin
Zmiany do ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin, które dotyczą dystrybutorów środków ochrony roślin przeznaczonych do fumigacji oraz dystrybutorów środków ochrony roślin przeznaczonych dla użytkowników profesjonalnych, innych niż fumiganty.
Zakres zmian obejmuje doprecyzowanie zasad sprzedaży stacjonarnej środków ochrony roślin należących do grupy fumigantów jak również zasad sprzedaży środków ochrony roślin przeznaczonych dla użytkowników profesjonalnych innych niż fumiganty, zarówno w punktach sprzedaży stacjonarnej jak i prowadzonej na odległość.
Zmiany przepisów zostały wprowadzone ustawą z dnia 7 listopada 2025 r o zmianie ustawy o ochronie roślin przed agrofagami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2025 r., poz. 1709).
Nowe regulacje prawne dot. zmian w ustawie
o środkach ochrony roślin wchodzą w życie z dniem 6 marca 2026 r.
I. DOKUMENTY UPRAWNIAJĄCE DO NABYCIA ŚRODKÓW OCHRONY ROŚLIN PRZEZNACZONYCH DLA UŻYTKOWNIKÓW PROFESJONALNYCH, INNYCH NIŻ FUMIGANTY
Zgodnie z nowelizacją wymaganymi dokumentami uprawniającymi do nabycia środków ochrony roślin przeznaczonych dla użytkowników profesjonalnych innych niż fumiganty będą:
1. Zaświadczenie o ukończeniu szkolenia wydane przez jednostkę wykonującą działalność w zakresie prowadzenia szkoleń w zakresie środków ochrony roślin, potwierdzające ukończone szkolenia w zakresie:
– stosowania środków ochrony roślin w Rzeczypospolitej Polskiej, lub
– doradztwa dotyczącego środków ochrony roślin w Rzeczypospolitej Polskiej, lub
– integrowanej produkcji roślin, lub
2. Zaświadczenie Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa potwierdzające uzyskanie uprawnień do nabycia środków ochrony roślin, wydane na wniosek tej osoby (art. 64 ust. 10).
Zaświadczenie, potwierdzające uzyskanie uprawnień do nabycia środków ochrony roślin zawiera (art. 64 ust 12):
– dane osobowe osoby, której zostało wydane (imię i nazwisko, numer PESEL),
– termin ważności zaświadczenia i jego numer,
– informację o uzyskanych uprawnieniach do nabycia środków ochrony roślin.
3. Upoważnienie do nabycia środków ochrony roślin udzielone przez osobę, która (art. 28 pkt 5):
– posiada zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie środków ochrony roślin,
– posiada zaświadczenie wydane przez Wojewódzkiego Inspektora potwierdzające uzyskanie uprawnień do nabycia środków ochrony roślin.
II. DOKUMENTY UPRAWNIAJĄCE DO NABYCIA FUMIGANTÓW
Dokumentem uprawniającym do nabycia środków ochrony roślin należących do fumigantów będą:
1. Zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie stosowania środków ochrony roślin metodą fumigacji w Rzeczypospolitej Polskiej (art. 28 a), lub
2. Zaświadczenie wydane przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa potwierdzające uzyskanie uprawnień do nabycia środków ochrony roślin przeznaczonych do fumigacji na wniosek tej osoby (art. 64 ust. 10).
III. OBOWIĄZKI PRZEDSIEBIORCÓW WPROWADZAJĄCYCH ŚRODKI OCHRONY ROŚLIN PRZEZNACZONE DLA UŻYTKOWNIKÓW PROFESJONALNYCH, INNE NIŻ FUMIGANTY
1. Sprzedaż stacjonarna środków ochrony roślin:
1) przestrzeganie nakazu zbywania środków ochrony roślin przeznaczonych dla użytkowników profesjonalnych osobom posiadającym wymagane dokumenty, o których mowa w części I przedmiotowego pisma,
2) możliwość żądania w celu potwierdzenia, że osoba nabywająca środki ochrony roślin posiada uprawnienia do ich nabycia poprzez okazanie przez tą osobę (art. 28 b ust 1 pkt 2):
– zaświadczenia o ukończeniu szkolenia w zakresie środków ochrony roślin albo zaświadczenia wydanego przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa potwierdzającego posiadanie uprawnień,
– dokumentu potwierdzającego tożsamość osoby nabywającej,
– upoważnienia wydanego przez osobę uprawnioną i zaświadczenia tej osoby o ukończeniu szkolenia w zakresie środków ochrony roślin albo zaświadczenia wydanego przez Wojewódzkiego Inspektora.
3) przestrzeganie zakazu zbywania środków ochrony roślin osobie, która (art. 28 b ust. 2 pkt 1 – 3):
– nie posiada ważnego zaświadczenia o ukończeniu szkolenia w zakresie środków ochrony roślin lub zaświadczenia wydanego przez Wojewódzkiego Inspektora albo upoważnienia potwierdzającego posiadanie uprawnień do nabycia środków ochrony roślin,
– odmawia okazania zaświadczenia o ukończeniu szkolenia w zakresie środków ochrony roślin, zaświadczenia wydanego przez Wojewódzkiego Inspektora albo upoważnienia osoby uprawnionej,
– odmawia okazania dokumentu potwierdzającego jej tożsamość.
Zakazu o którym mowa w pkt 3 nie stosuje się do zbywania środków ochrony roślin podmiotom niebędącym nabywcami ostatecznymi tych preparatów (art. 28 b ust. 3).
2. Sprzedaż środków ochrony roślin na odległość (online):
1) umieszczanie w ofercie sprzedaży (art. 25 ust. 3 pkt 5 lit. a):
– numeru wpisu sprzedawcy do rejestru przedsiębiorców i kopii zaświadczenia o dokonaniu wpisu do tego rejestru,
– informacji, że nabycia środków ochrony roślin mogą dokonać jedynie osoby pełnoletnie, które spełniają warunki wymagane od osób nabywających środki ochrony roślin określone w art. 28
2) wymaganie podania przez osobę dokonującą nabycia środków ochrony roślin (art. 25 ust. 3 pkt 5 lit. b):
– imienia i nazwiska,
– numeru zaświadczenia o ukończeniu szkolenia w zakresie środków ochrony roślin albo numeru zaświadczenia wydanego przez Wojewódzkiego Inspektora potwierdzającego posiadanie uprawnień do nabycia środków ochrony roślin,
– nazwy podmiotu, który wydał zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie środków ochrony roślin albo Wojewódzkiego Inspektora, który wydał zaświadczenie,
– terminu ważności zaświadczenia o ukończeniu szkolenia albo zaświadczenia wydanego przez Wojewódzkiego Inspektora.
3) przestrzeganie zakazu:
– zbywania środków ochrony roślin osobie, która nie przekazuje informacji, o których mowa w art. 25 ust. 3 pkt 5 lit. b, lub przekazuje te informacje niezgodnie ze stanem faktycznym (art. 28 b ust. 2 pkt 4). Zakazu nie stosuje się do zbywania środków ochrony roślin podmiotom niebędącym nabywcami ostatecznymi (art. 28 b ust. 3),
– doręczania zbytych środków ochrony roślin przeznaczonych dla użytkowników profesjonalnych do skrzynek pocztowych, automatów do pocztowej obsługi klientów oraz pomieszczeń, w których prowadzona jest sprzedaż żywności lub pasz (bezpośrednio lub poprzez podmiot trzeci np. firmę kurierską) (art. 31 pkt 4).
IV. OBOWIĄZKI PRZEDSIĘBIORCÓW WPROWADZAJĄCYCH DO OBROTU FUMIGANTY
1) przestrzeganie nakazu zbywania środków ochrony roślin przeznaczonych do fumigacji osobom posiadającym dokumenty, o których mowa w części II przedmiotowego pisma,
2) żądanie, w przypadku zbycia fumigantów ostatecznemu nabywcy, okazania przez osobę dokonującą nabycia tych środków (art. 28 b ust. 1 pkt 1):
– zaświadczenia o ukończeniu szkolenia w RP w zakresie stosowania środków ochrony roślin metodą fumigacji albo zaświadczenia wydanego przez Wojewódzkiego Inspektora potwierdzającego posiadanie uprawnień do nabycia tych środków ochrony roślin,
– dokumentu potwierdzającego tożsamość tej osoby,
3) prowadzenie ewidencji ostatecznych nabywców fumigantów, zawierającej następujące dane (art. 25 ust. 3 pkt 4 b):
– imię i nazwisko oraz numer zaświadczenia o ukończeniu szkolenia w zakresie stosowania środków ochrony roślin metodą fumigacji albo numer zaświadczenia wydanego przez Wojewódzkiego Inspektora, potwierdzającego posiadanie uprawnień do nabycia tych środków ochrony roślin i nazwę podmiotu albo wojewódzkiego Inspektora, który wydał to zaświadczenia – jeżeli ostatecznym nabywcą jest osoba fizyczna,
– nazwę, siedzibę i adres oraz imię i nazwisko osoby dokonującej ich nabycia i numer zaświadczenia o ukończeniu szkolenia w zakresie stosowania środków ochrony roślin metodą fumigacji albo numer zaświadczenia wydanego przez Wojewódzkiego Inspektora, potwierdzającego posiadanie uprawnień do nabycia tych środków ochrony roślin i nazwę podmiotu albo wojewódzkiego Inspektora, który wydał to zaświadczenie – jeżeli ostatecznym nabywcą środka ochrony roślin nie jest osoba fizyczna,
– nazwę handlową zbytych środków ochrony roślin i ich ilość,
– datę zbycia środków ochrony roślin.
4) potwierdzenie sprzedaży środków ochrony roślin przeznaczonych do fumigacji zawierających substancje czynne, które mogą stwarzać szczególne zagrożenie dla zdrowia ludzi, zwierząt lub dla środowiska, ostatecznym nabywcom środków ochrony roślin, fakturą zawierającą (art. 25 ust. 3 pkt 4
– imię i nazwisko oraz adres i miejsce zamieszkania albo nazwę oraz adres i siedzibę ostatecznego nabywcy tych środków ochrony roślin,
– dane o ilości sprzedanych środków ochrony roślin,
5) przechowywanie informacji zawartych w ewidencji nabywców przez okres 5 lat (art. 25 ust. 4 b),
6) przestrzeganie zakazu wykorzystywania ewidencji w innym celu niż na własne potrzeby realizacji przez Państwową Inspekcję Ochrony Roślin i Nasiennictwa jej ustawowych zadań (art. 25 ust. 4 a),
7) przestrzeganie zakazu zbywania fumigantów i składania ofert zbycia takich środków na odległość (art. 31 pkt 3). Ww. zakazu nie stosuje się do zbywania środka ochrony roślin oraz składania oferty zbycia środka ochrony roślin podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą w zakresie (art. 31 a):
– wprowadzania środków ochrony roślin do obrotu lub ich konfekcjonowania,
– usługowego wykonywania zabiegów z zastosowaniem środków ochrony roślin metodą fumigacji.
Zgodnie z art. 25 ust. 7 zmienionej ustawy o środkach ochrony roślin, minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, wykaz substancji czynnych zawartych w środkach ochrony roślin przeznaczonych do fumigacji, które mogą stwarzać szczególne zagrożenie dla zdrowia ludzi, zwierząt lub dla środowiska, w odniesieniu do których jest wymagane potwierdzenie fakturą ich sprzedaży ostatecznym nabywcom środków ochrony roślin i prowadzenie ewidencji ostatecznych nabywców tych środków ochrony roślin, mając na względzie ograniczenie ryzyka dla zdrowia ludzi, zwierząt lub dla środowiska wynikającego ze stosowania do fumigacji środków ochrony roślin zawierających te substancje czynne.
Projekt rozporządzenia MRiRW przewiduje objęcie tymi wymaganiami środków ochrony roślin zawierających trzy szczególnie niebezpieczne substancje czynne: fosforek glinu, fosforek magnezu oraz fluorek sulfurylu zwanych dalej fumigantami, które charakteryzują się najwyższym poziomem zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi.
Kujawsko-Pomorski
Wojewódzki Inspektor
Ochrony Roślin i Nasiennictwa