Bydło mięsne w ofensywie

Według Polskiego Związku Hodowców i Producentów Bydła Mięsnego w 2006 roku rosło zainteresowanie rolników tą hodowlą. Na koniec 2006 roku związek zrzeszał 634 hodowców, a liczba krów objętych oceną wartości użytkowej wynosiła 19 598 sztuk (wzrost o 24%).

Zgodnie z Rozporządzeniem z dnia 14 marca 2003 roku wydanym przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi PZHiPBM prowadzi księgi i rejestry hodowlane dla 14 ras bydła mięsnego: Limousin, Charolaise, Angus czarny, Angus czerwony, Hereford, Piemontese, Salers, Simentaler mięsny, Welsh Black, Blond d'Aguitaine, Belgijska Biało-Błękitna, Marchigiana.

Dla rasy Highland Cattle i Galloway związek otrzymał pozwolenie w 2006 roku.

W Polsce dominującymi rasami są Limousine, Charolaise i Hereford. Nie preferuje się żadnej z ras, ponieważ każda posiada zarówno zalety, jak i wady. Wybór konkretnej rasy powinien zależeć od warunków środowiska, systemu hodowli, wymagań rynku, a przede wszystkim od woli hodowcy.

Tabela 1. Liczba krów ras mięsnych czystorasowych i mieszańców ocenianych w poszczególnych województwach w latach 2005/2006

Tabela 2. Liczba i struktura stad bydła mięsnego czystorasowego i mieszańcowego ocenianych w latach 2005/2006

Tabela 1 i 2 przedstawia dane porównawcze liczby krów ocenianych w latach 2005 i 2006. Dane obrazują ilości w układzie województw oraz według struktury gospodarstw.

Na podstawie podanych wyników można wyciągnąć następujące wnioski:

W roku 2006, podobnie jak w latach poprzednich, hodowcy posiadający kilka ras decydowali się na wybór tej, która według nich była najbardziej optymalna w danych warunkach gospodarowania.

Tabela 3. Zmiany ilościowe w czystorasowej populacji żeńskiej bydła mięsnego (krowy i jałówki) w latach 1997-2006

W tabeli 3 zestawiono zmiany ilościowe czystorasowej populacji żeńskiej bydła mięsnego w latach 1997–2006. W ostatnim roku nastąpił wzrost wielkości łącznej populacji żeńskiej o 29% w stosunku do roku poprzedniego. Największy wzrost liczebności względem roku 2005 stwierdzono w obrębie rasy Limousin (o 47%).

Strukturę żeńskiego stada pogłowia czystorasowego przedstawia wykres 1. Jak widzimy, 50% pogłowia czystorasowego stanowią krowy i jałówki rasy Limousin, dwie kolejne rasy (HH i CH) mają dwukrotnie mniejszy udział.

Wykres 1. Udział poszczególnych ras w czystorasowej populacji żeńskiej w 2006 roku

Należy zaznaczyć, że rok 2006 był jedenastym z kolei rokiem realizacji Programu Rozwoju Hodowli Bydła Mięsnego w Polsce.

Według założeń programu produkcja wołowiny wysokiej jakości miała bazować głównie na krzyżowaniu towarowym krów mlecznych z buhajami ras mięsnych. Planowano, że około 20% pogłowia krów mlecznych zostanie unasiennionych nasieniem buhajów mięsnych. Zamierzenie to zostało prawie zrealizowane, bowiem ponad 552 tys. (19,7% pogłowia) krów i jałówek ras mlecznych użyto w krzyżowaniu towarowym z rasami mięsnymi.

Tabela 4 przedstawia liczbę krów i jałowic unasiennionych nasieniem buhajów ras mięsnych według ras i według zakładów unasienniania w 2006 roku. Jak wynika z zestawienia liczba unasiennionych krów i jałowic wynosiła 552 858 sztuk. Najchętniej używanym do inseminacji nasieniem było nasienie buhajów rasy Limousin (prawie 40% ogółu unasiennionych sztuk) a następnie Simentaler (prawie 35% ogółu unasiennionych sztuk). Przodującym zakładem unasienniania jest SHiUZ Bydgoszcz.

Tabela 4. Liczba unasiennionych krów i jałowic nasieniem buhajów ras mięsnych według zakładów unasienniania w 2006 roku.

Należy dodać, że na koniec grudnia 2006 roku wspomniane zakłady unasienniania posiadały 57 buhajów ras mięsnych.

Reasumując, należy podkreślić, że produkcja bydła mięsnego w Polsce ma dalszą szansę rozwoju. Przyczyni się do tego znowelizowana ustawa z dnia 15 czerwca 2007 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. Nr 115, poz. 794), która wprowadza między innymi rekompensatę za rezygnację z Indywidualnej Ilości Referencyjnej. Tak więc, należy sądzić, że mechanizm rekompensat stanowić będzie alternatywę dla mniejszych gospodarstw rezygnujących z produkcji mleka. Rozwój chowu bydła mięsnego, owiec czy kóz w miejsce chowu bydła mlecznego pozwoli wykorzystać istniejące w Polsce korzystne warunki do chowu przeżuwaczy, w tym bydła mięsnego. Pozwoli także wykorzystać umiejętności i doświadczenie rolników oraz istniejące pastwiska i zabudowania gospodarcze.

Małgorzata Duras-Chróściel
KPODR w Minikowie,
Oddział w Zarzeczewie