Żywienie jałówek

Jeśli chcemy uzyskać u krów wydajność 9 tys. litrów mleka, należy zacząć od właściwego odchowu cieląt. Jeżeli w tym okresie popełnimy błędy, to później, mimo usilnych starań, nie uzyskamy wysokiej wydajności mlecznej. Znane polskie przysłowie mówi: "Czym skorupka za młodu nasiąknie, tym na starość trąci". Tak też jest w tym przypadku.

Przez pierwsze 5-6 dni po urodzeniu cielę powinno otrzymywać 4,5 kg siary w dwóch odpasach, przy czym pierwszego dnia należy podać 2 kg siary między drugą a szóstą godziną życia.

Cielęta można poić mlekiem raz lub dwa razy dziennie. W pierwszych okresach pojenia (od 3 do 6 tygodnia) zwiększa się stopniowo dzienną dawkę mleka lub pójła, a następnie przez kilka tygodni podaje się stałą dawkę, zmniejszając ją pod koniec wypajania.

Sposób przyrządzenia pójła: 10 l mleka chudego, 50 g siemienia lnianego, 2,5-5 g Polfamiksu C, 10-20 g Bowitanu.

Okres pojenia mlekiem nie powinien być krótszy niż 8 tygodni. W tym czasie cielę powinno podwoić swoją masę ciała. Nie należy podawać więcej niż 8 kg mleka lub 1 kg preparatu mlekozastępczego dziennie. Ilość energii pobranej z tej dawki jest równoważna dawce 2 kg paszy treściwej. Jeżeli pojenie mlekiem jest przedłużone, to cielęta pobierają znacznie mniej paszy treściwej. W okresie pojenia mlekiem lub preparatami mlekozastępczymi cielęta powinny mieć stały dostęp do wody.

Przyrost masy ciała zwierzęcia oraz pojemność żwacza zależą od pobieranych pasz stałych. Pojemność żwacza zwiększa się szybciej, gdy cielę otrzymuje więcej pasz objętościowych niż treściwych. Pasze treściwe zapewniają natomiast większe przyrosty masy ciała. Pasze stałe podaje się od 2 tygodnia życia, stopniowo zwiększając ich ilość, dzięki czemu już w czwartym miesiącu życia cielęta mają żwacz dobrze rozwinięty.

Maksymalna dawka paszy treściwej dla jałówek nie może przekraczać 2 kg dziennie. Energetyczność paszy powinna wynosić 0,9-1,0 JPM/kg, a zawartość białka 100-110 g BTJ/kg.

Pasza objętościowa powinna być dobrej jakości i łatwostrawna (siano). Bogata w ziarna kiszonka z kukurydzy o 30-35% zawartości suchej masy ma tę przewagę nad kiszonką z traw i sianem, że przy mniejszym zużyciu pasz treściwych można uzyskać większe przyrosty.

W żywieniu cieląt ważną rolę odgrywają witaminy z grupy B, gdyż flora ich przewodu pokarmowego nie jest w stanie ich wytwarzać.

Pamiętajmy, że jałówkom nie wystarczy pastwisko, ani nie zadowolą je resztki pasz od krów. Jałówki to przecież rosnąca młodzież, przyszłe pokolenie, które ma być lepsze od poprzedniego. Musimy je więc dobrze żywić, aby w 15 miesiącu życia uzyskały masę ciała około 400 kg i były gotowe do krycia.

Paweł Klonowski
KPODR Minikowo, Oddział w Przysieku,
PZDR w Brodnicy

XII 2009