Pierwszy etap pobierania krwi w województwie kujawsko-pomorskim planuje się zakończyć w tym roku. Pod koniec roku planuje się również rozpocząć  II etap pobieranie krwi od trzody chlewnej

Realizacja tego programu przewidziana jest na lata 2008-2013. Jego celem jest uwolnienie terytorium naszego kraju od choroby Aujeszky'ego u świń.

W odniesieniu do poszczególnych powiatów, a następnie województw cel ten może zostać osiągnięty wcześniej. W takim przypadku dany region może zostać uznany za urzędowo wolny od choroby Aujeszky'ego. W dniu zakończenia programu wszystkie województwa realizujące program zwalczania tej choroby powinny być uznane za urzędowo wolne od tej jednostki chorobowej. Doprowadzenie do uzyskania przez nasz kraj statusu wolnego od choroby Aujeszky'ego u świń pozwoli na wyeliminowanie strat materialnych w hodowli trzody chlewnej powodowanych tą chorobą oraz zapewni możliwość bezproblemowego wprowadzania świń do handlu w Unii Europejskiej i eksportu do krajów trzecich.

Choroba Aujeszky'ego jest wirusową, zakaźną i zaraźliwą chorobą świń i wielu innych gatunków zwierząt gospodarskich i wolno żyjących. Wirus rozprzestrzenia się przez kontakt bezpośredni między zwierzętami, przez ślinę, wydzielinę z nosa i mleko, a także za pośrednictwem wody, środków żywienia zwierząt oraz sprzętów wykorzystywanych w gospodarstwie. Świnie zakażone wirusem choroby Aujeszky'ego mogą stanowić źródło zakażenia do końca życia. Choroba może mieć postać ostrą lub bezobjawową, w zależności od zjadliwości szczepu wirusa i wieku świń. U dorosłych zwierząt ma zwykle przebieg poronny lub bezobjawowy.
U prosiąt ssących i odsadzonych charakteryzuje się występowaniem objawów nerwowych, u warchlaków i tuczników występują zaburzenia w funkcjonowaniu układu nerwowego. Choroba ta jest często trudna do rozpoznania klinicznego. Związane jest to z tym, że w chlewniach, gdzie warunki środowiskowe są dobre, wprowadzony wirus może krążyć w populacji świń bezobjawowo i jedynie w momentach pogorszenia się warunków utrzymania zwierząt, u niektórych zakażonych loch obserwować można poronienia lub rodzenie się martwych płodów, a u części zainfekowanych prosiąt oraz warchlaków mało charakterystyczne objawy chorobowe, jak posmutnienie, brak apetytu, wzrost wewnętrznej ciepłoty ciała, niekiedy wymioty i kaszel. Krążący w populacji świń wirus zakaża z czasem coraz większą liczbę zwierząt, które wydalają go do środowiska doprowadzając do wzrostu jego ilości, co przy ewentualnym nadmiernym zagęszczeniu lub nagłym pogorszeniu się warunków utrzymania doprowadzić może do wybuchu klasycznej formy choroby. Klasyczne objawy kliniczne w przebiegu choroby Aujeszky'ego szczególnie dramatycznie uwidaczniają się u prosiąt. Prosięta noworodki są najbardziej wrażliwe na zakażenie. Szczególny okres wrażliwości utrzymuje się do około 14 dnia życia. Po inkubacji choroby wynoszącej od 3 do 11 dni, pojawiają się objawy kliniczne prowadzące w ciągu 12-36 godzin do śmierci prosiąt. Śmiertelność u prosiąt 1-2 tygodniowych wynosi 100%, natomiast 50-70% u prosiąt starszych.

U warchlaków padnięcia kształtują się na poziomie poniżej 5%. U tuczników padnięcia wynoszą poniżej 3%. Konsekwencje ekonomiczne wynikają przede wszystkim z zahamowania przyrostów masy ciała warchlaków i tuczników, w mniejszym zaś stopniu z nielicznych padnięć.

Pogłowie świń
W województwie kujawsko-pomorskim utrzymywanych jest ok. 2 344 000 świń (wg danych szacunkowych GUS) w 32 347 gospodarstwach (stadach) (wg CBIRZ - stan na 20.01.2007 r.). Nasze województwo zajmuje 2 miejsce w kraju pod względem wielkości pogłowia trzody chlewnej.

Rozmieszczenie pogłowia świń w gospodarstwach pod względem wielkości stad w województwie kujawsko-pomorskim przedstawia tabela poniżej.

W naszym województwie, dotychczasowe badania serologiczne w kierunku wykrywania przeciwciał dla wirusa Aujeszky'ego u świń miały charakter wyrywkowy i nie oddają rzeczywistego stopnia natężenia występowania choroby. Analizę wyników badań serologicznych wykonywanych w latach 1999-2007 w województwie kujawsko-pomorskim przedstawia poniższa tabela.

Cele Programu
Wdrożenie i realizacja Krajowego programu zwalczania choroby Aujeszky'ego u świń ma na celu:

• ustalenie faktycznego statusu epizootycznego stad świń, poprzez określenie liczby stad świń zakażonych, stad w obszarze zapowietrzonym
• i stad potencjalnie wolnych od choroby,
• podjęcie działań prowadzących do uwolnienia od choroby stad zakażonych,
• doprowadzenie do uzyskania przez nasz kraj statusu wolnego od choroby Aujeszkyego.

Realizacja Programu
Zwalczania choroby Aujeszky'ego u świń będzie polegała na:

• przeprowadzaniu pierwszego próbkobrania (próbki krwi) we wszystkich stadach świń i laboratoryjnym badaniu serologicznym pobranych próbek w celu ustalenia statusu epizootycznego poszczególnych stad świń (stado zakażone, stado w obszarze zapowietrzonym, stado potencjalnie wolne),
• przeprowadzeniu, w okresie 2-6 miesięcy od pierwszego próbkobrania drugiego próbkobrania i badaniu laboratoryjnym pobranych próbek krwi w stadach uznanych za potencjalnie wolne od choroby (stada z wynikiem ujemnym badań w pierwszym próbkobraniu ale nie położone w obszarze zapowietrzonym),
• wyznaczeniu ognisk choroby (stada z wynikiem dodatnim),
• wyznaczeniu stad w obszarze zapowietrzonym (w promieniu 1,5 km od ogniska choroby),
• przeprowadzeniu szczepień świń w stadach zakażonych oraz w stadach w obszarze zapowietrzonym,
• prowadzeniu oczyszczania i dezynfekcji miejsc, przedmiotów i środków transportu w ogniskach choroby.

W przypadku stwierdzenia ogniska choroby
W gospodarstwach wyznaczonych jako ogniska choroby (z dodatnim wynikiem badania przynajmniej u jednego zwierzęcia) oraz w gospodarstwach położonych w obszarze zapowietrzonym muszą być przestrzegane następujące ograniczenia polegające na:

• zakazie wydawania świadectw zdrowia dla świń z wyjątkiem transportów kierowanych do uboju w rzeźni wyznaczonej przez powiatowego lekarza weterynarii,
• zakazie używania knurów do krycia naturalnego,
• nakazie trwałego, indywidualnego oznakowania świń stada podstawowego w hodowlach zarodowych oraz świń od których mają być pobrane próbki krwi do badań kontrolnych w stadach zakażonych, co może nastąpić na pisemny wniosek właściciela stada pod warunkiem, że wszystkie świnie ze stada podstawowego (w chwili gdy stado zostało uznane jako ognisko choroby lub stado w obszarze zapowietrzonym) zostały poddane ubojowi, a w stadzie realizowany był program szczepień.

Do stada, które uzyska status stada seronegatywnego lub urzędowo wolnego, dopuszczać się będzie przemieszczanie świń pochodzących wyłącznie ze stad o statusie epizootycznym równorzędnym lub wyższym. Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która uzyska status państwa prowadzącego Program, będą mogły być wprowadzane wyłącznie świnie pochodzące z państwa lub regionu wolnego od choroby Aujeszkyego lub prowadzącego podobny Program.